Đọc “Nhân thế tình tang” của Mai Hồng Niên

Tháng Tư 10, 2013 at 8:40 sáng 4 comments

P1070085Nhà thơ Mai Hồng Niên là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Hội viên Hội Nhà văn Hà Nội. Anh và tôi vốn cùng quê huyện Can Lộc, Hà Tĩnh. Nay do tách một số xã để  lập huyện mới mà xã Tân Lộc quê anh sáp nhập với một số xã khác thành huyện mới Lộc Hà. Thế nhưng, với Mai Hồng Niên, vẫn chỉ  có Can Lộc . Các tập thơ  của anh đều ghi quê quán là Tân Lộc, Can Lộc, mặc dầu huyện Lộc Hà được thành lập từ 2007, đến nay đã được 6 năm. Bởi theo anh, Lộc Hà chẳng qua là do con cháu một ông quan to muốn được giữ chức Phó Chủ tịch huyện nên mới đẻ ra huyện mới Lộc Hà, gây ra biết bao khốn khổ phiền lụy cho người dân.

Là đồng hương, thỉnh thoảng  họp mặt đầu năm, tôi vẫn thường gặp anh. Tại các buổi họp mặt đó, anh hay lên đọc thơ. Thế nhưng tôi vẫn chưa bao giờ chủ động bắt chuyện làm quen. Không phải tôi rụt rè gì, mà chỉ vì tôi không muốn đường đột, thấy người có tên có tuổi thì lân la làm quen.

Hôm Hội Nhà văn tổ chức tọa đàm về cuốn tiểu thuyết Dòng sông mang lửa của Hồ Sỹ Hậu (29.3.2013), tôi đến nơi thì anh đã ở đó rồi. Hồ Sỹ Hậu chỉ vào một người có mái tóc bạc phiêu bồng lãng tử mà hỏi tôi: “Có biết ai đây không?”. Tôi trả lời ngay: “Nhà thơ Mai Hồng Niên, đồng hương với tôi đấy”. Thế là bắt tay. Thế là làm quen. Tôi bảo: Tôi rất thích thơ anh (tôi nói tên một số bài thơ anh mới sáng tác gần đây), tôi thường vào các trang mạng của các nhà văn, nhà thơ tìm đọc thơ anh. Sẵn  có tập thơ “Nhân thế tình tang” mới xuất bản, anh rút ra đề tặng tôi. Đấy là lần đầu tiên Mai Hồng Niên tặng thơ tôi, mặc dầu thơ anh tôi đã đọc từ lâu rồi.

Về nhà, tôi mang tập thơ cho một ông bạn mượn đọc. Ông bạn mới đọc được mấy bài đã vội lên ngay hiệu sách Tràng Tiền tìm mua. Mấy ông bạn láng giềng ở Khu A tiện thể cũng nhờ mua hộ. Khu A là khu tập thể của Văn phòng Chính phủ. Các ông bạn ở đây, trước kia đã từng là những quan chức làm ở cục nọ, vụ kia trong Văn phòng Chính phủ, thậm chí có người khi đương chức còn làm trợ lý, thư ký cho những nhân vật đặc biệt, đi nước ngoài như đi chợ. Các ông gần Thượng Giới  hơn chúng ta nhiều. Ấy vậy mà các ông rất thích chuyền tay nhau đọc thơ Mai Hồng Niên. Thỉnh thoảng có những lúc ngồi với nhau uống nước chè, đàm đạo với nhau về văn chương thơ phú, lại lấy thơ Mai Hồng Niên ra đọc và bình. Một vị Giáo sư,  nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo trước đây thì bảo: “Thơ thế mới là thơ chứ. Sự kiện gì cũng thành thơ  mà lại rất sâu sắc, rất hay. Thật là uyên bác”. Mà đúng thế thật. Những chuyện thời sự như  Vinashin, Vinalines, sập cầu Cần Thơ, Dương Chí Dũng bỏ trốn, “Bầu” Kiên bị bắt,  Đoàn Văn Vươn  bảo vệ đất đai, đám cưới phô trương khoe của của Thị Liễu… anh đều có thơ, mà thơ hay, sâu sắc , góc cạnh.

Thơ Mai Hồng Niên là tiếng nói dân dã, nặng lòng với cuộc đời, đau đáu với thân phận con người. Đọc thơ anh cả những thế hệ mai sau đều có thể biết được bức tranh hiện thực của xã hội ngày hôm nay. Thơ Mai Hồng Niên đã phản ánh sâu sắc, nhạy bén, thẳng thắn, kịp thời bức tranh hiện thực, những sự kiện đặc biệt của xã hôi. Mai Hồng Niên chia sẻ sâu sắc mọi góc cạnh của đời sống xã hội, mọi số phận của con người trong cuộc mưu sinh, cảnh báo cho người đời suy ngẫm về nhân tình thế sự, với lời thơ mộc mạc chân quê mà thấm đậm tình người. Anh là người thành công nhất về mảng thơ nhân tình thế sự. Mai Hồng Niên xứng đáng được gọi là Thư ký của thời đại (Trích nhận định của một số Nhà phê bình văn học về thơ Mai Hồng Niên, chỉ lấy ý  không trích dẫn nguyên văn). Mai Hồng Niên đặc biệt thành công khi lên án những kẻ “công bộc” của dân nhưng tham ô, tham nhũng, thoái hóa , biến chất, những hiện tượng mua quan, bán chức (ngày nay gọi là hiện tượng chạy chức, chạy quyền, một hiện tượng phổ biến ), những tiêu cực, thối nát  trong chốn quan trường. Người ta dùng đủ mọi thủ đoạn, không kể gì phẩm giá con người , miễn là đạt được mục đích cuối cùng, ví dụ  như  chuyện một ông quan đầu tỉnh ở một địa phương nọ, trước khi về hưu muốn truyền ngôi cho con, nhưng người con trai đã trót lỡ tằng tịu với một người con gái để lỡ mang bầu. Ông quan sắp về hưu không ngần ngại “hi sinh thân mình để cứu con” bằng cách nhận ngay cái thai ấy là của mình, để ông con được “sạch sẽ” kế thế vào quyền cao chức trọng. Hay như chuyện một ông cán bộ “cốp”, vợ mới chết chưa đầy năm đã vội lấy vợ mơí mà cô vợ này lại là người tình của con trai mình:

Vợ cũ chết mấy tuần trăng

Mới nghỉ hưu đã hung hăng máu rừng

Con nuôi thành vợ dễ không

Hai đời vợ, bốn lần chồng gặp nhau…

Rồi thì chuyện một ông cán bộ muốn lên chức đã không ngần ngại  Tặng vợ để “làm quà cho sếp” . Trước những câu chuyện thương luân bại lý như vậy trong chốn quan trường, MHN đã phải thốt lên:

Tướng công Uy Viễn về đây

Cũng xin bái tạ thời này kiếp quan.

Những chuyện như thế thật hi hữu xưa nay, nhưng vải thưa làm sao mà che được mắt thiên hạ, dưới ngòi bút Mai Hồng Niên đã hiện lên như có đèn flat rọi vào những ngóc ngách bẩn thỉu của chốn quan trường.  Nhà thơ cảnh báo: nếu anh không giữ được phẩm chất làm người (chứ chưa nói đến phẩm chất người lãnh đạo) thì:  “Với nhân dân, một lũ thằng cả thôi” .

Mai sau có thể nhiều bài thơ, nhiều tập thơ nhạt nhạt nhòa nhòa của các nhà thơ,  trong đó có cả những nhà thơ (được coi là) lớn, sẽ bị  đào thải bởi thời gian, sẽ bị người đời quên lãng. Nhưng tôi tin rằng, những bài thơ gai góc , sắc cạnh của Mai Hồng Niên sẽ còn sống mãi trong lòng bạn đọc, chính ở mảng đề tài này! Những bài thơ như  Chuyện tình Ông Tổng Cóc, Món quà tặng Sếp, Thuyền quyên ứ hự chưa già… sẽ còn sống mãi với thời gian như chuyện cổ tích, như thơ Hồ Xuân Hương (1).

Sau đây xin giới thiệu một số bài thơ của Mai Hồng Niên, rút từ tập “Nhân thế tình tang” (Nxb Hội nhà văn, 2012) mà anh vừa tặng tôi.

Phan Duy Kha chọn và giới thiệu.

Chú thích: (1): Phần giới thiệu này sau đó được nhà thơ Mai Hồng Niên chọn đăng vào cuốn “Trên chiếu văn anh Văn Cao nói về  thơ Mai Hồng Niên” (Nxb Hội Nhà văn, Hà Nội , 2013)

*

CHUYỆN ĐỜI VẪN THẾ- NGỌC HOÀNGP1070080

Hết thăng là giáng thôi mà

Con đường cao tốc chưa qua đầm lầy

Cái thời “tướng mượn quân vay”

Cá mè lập hội, trê chầy lên tiên.

.

“Trăm năm” thưa cụ Tiên Điền

Vì tiền- từ trắng bôi đen cổng làng

Nên chuyện mua chức bán quan

Thông thường như những quán hàng rượu bia.P1070075

.

Sân gôn xóa hết làng quê

Ngọc hoàng biết –chỉ để nghe- chẳng buồn

Nam Tào Bắc Đẩu đi buôn

Cho nên hạ giới – tắc đường- phải thôi

.

Dựng cột đỏ đến vạch vôi

Mỗi ngày biến mấy chục người thành ma

“Trăm năm trong cõi người ta”

Nghìn năm “kẻ cắp bà già” gặp nhau.

.

Thôi thì nói trước lo sau

Chờ “Hai ba”  tết lên tâu Ngọc Hoàng

Nay thăng mà giáng “miệng quan”

Còn dân thì cứ bần hàn làm dân

.

Chầu trời phải nhờ Táo Quân

Giao thông, Kinh tế chỉ ngần ấy thôi

Văn hóa, hóa ra cao bồi

Tập đoàn hoa hậu gọi mời đầu tư.

Hà Nội 20.10.2011

*

CHUYỆN TÌNH ÔNG TỔNG CÓC

Vợ cũ chết mấy tuần trăng

Mới nghỉ hưu đã hung hăng máu rừng

Con nuôi thành vợ dễ không

Hai đời vợ, bốn lần chồng gặp nhau.

.

Chuyện tình tang có từ lâu

Mang danh “con”,  vợi nỗi sầu lòng “cha”

Một mai nắng nhạt trăng tà

Tiền nhà cầm cố, làm hoa tế trời.

.

Xưa và nay vẫn thế thôi

“Đem tiền cho gái chẳng đòi được đâu”

Thân già phận đã bạc màu

Chức quyền đỏ trước, đen sau thôi mà

.

Để rồi con từ mặt cha

Chỉ vì một chiếc lá đa đổi chiều

Đồng tiền đắp điếm và yêu

Thong dong cảnh chợ chó mèo vờn nhau

Hồ Xuân Hương – Bà ở đâu ?

Về xem Tổng Cóc đang hầu – “Bê non”

Hàng Buồm, 3.2.2012

*

MÓN QUÀ TẶNG SẾP

Mang vợ để đi làm quà

Mất Phúc được Lộc, lấy đà thăng quan

Chuyện đời bao nỗi trái ngang

Vì tiền quên nghĩ họ hàng tổ tông

.

Từ thằng để hóa nên ông

Thương trường tính giá chuyện không là gì

Không mặc cả, chẳng suy bì

Xưa nay biếu vợ – định kỳ mấy ai

.

Nếu bằng hạt lúa củ khoai

Đến bao giờ được ra ngoài biển Đông

Vợ đẹp là thứ vàng ròng

Em xin tặng Xếp vui cùng mây mưa

.

“Ván bài lật ngửa”  khép hờ

Đường quan đã mở hẹn giờ đổi ngôi

Khỏi cần “Lấy thúng úp voi”

Thung thăng một vốn bốn lời trong tay

Tướng Công Uy Viễn – về đây

Cũng xin bái tạ thời này- kiếp quan.

Hà Nội 3.2.2012

*

CÁC QUAN XÃ VINH QUANG, TIÊN LÃNG VÀ…

Tặng Đoàn Văn Vươn

.

Làm quan để mà quan liêu

Xem dân là thứ bọt bèo nổi trôi

Làm quan nhưng chưa thành người

Kiến thức rởm, văn hóa ruồi mà nên

.

Mọi thứ đều tính bằng tiền

Nhà giàu có nhưng rất hèn nghĩa nhân

Nói vì dân, để hành dân

Đoàn Văn Vươn biết bao lần kêu oan

.

Ngẫm câu “biển bạc rừng vàng”

Lệnh quan nhà cửa tan hoang giữa trời

Để rồi “đêm ấy”  ba mươi

Gió mưa vùi dập- tình người- bể dâu

.

Giữa trời cao và biển sâu

Nỗi oan trần thế nhuốm màu tang thương

Phá nhà, phá đầm, ao chuồng

Lấy ai chống chọi cái phường hại dân ?

.

Sinh ra từ loại tiểu nhân

“Dây mơ rễ má”  xoay vần thành quan

Sông Bạch Đằng bến lầm than

“Bình Ngô đại cáo” gió ngàn lưu ly

“Thị Mầu”  gác điếm – canh đê

“Nghêu, Sò, Ốc, Hến”  lại về với quan!

Tiên Lãng,  6.1.2012

Hàng Buồm, 10.2.2012

*

BỆNH VIỆN CHÓ MÈO VÀ…

Vào thăm bệnh viện chó mèo (1)

Nhìn bệnh nhân mới thấy điều cao sang

“Sổ y bạ”  mạ nhũ vàng

Tiếng Anh, tiếng Nhật, trên hàng tiếng ta

Chó “ông” nhiều hơn chó  “bà”

Theo mã số , giá đô la bên mình

.

Bệnh viện có khu dưỡng sinh

Mát xa tu chỉnh dáng hình hẳn hoi

Có bể tắm và sân chơi

Lông vàng nhuộm tím rẽ ngôi thường ngày

Sửa móng chân, nhuộm móng tay

Còn “tự tình”  giữa cô này cậu kia

Chó quê đậm món rượu bia

Chó Tây vào viện đi về xe hơi

Vào viện chó – nghĩ thương người

Phận nghèo chẳng dám vào nơi chó nằm

Ngày qua tháng, tháng dồn năm

Cuộc đời mèo chó tự tâm phận mình

Vào bệnh viện – một gia đình

Chó mèo Pháp, Nhật, Mỹ, Anh hòa đồng

Bác sĩ chó rất thật lòng

Đem tài năng để chó không phụ  người..

.

Giữa thời mây dạt bèo trôi

Từ viện chó

Đến viện người

Bao xa…

Hà Nội 19.8.2005

Chú thích: (1): Bệnh viện chó mèo , 124 A đường Xuân Thủy- Thảo Điền , quận 2, Tp Hồ Chí Minh.

*

CỨ  TRỐN ĐI DŨNG ƠI !

Dũng ơi ! Mày cứ trốn đi

Tiền chùa dân chịu việc gì phải lo

Không cần chuồng vẫn nuôi bò

Thời này ai nhớ  “bom bo” tiếng chày.

.

Chức quyền mua bán trao tay

Nên chi mọi thứ đặt bày cho vui

Dẫu thua mày kiếm đủ rồi

Ngại tù chỉ có trốn thôi – Dũng à

.

Có thất đức với ông cha

Lại nhiều tiền để tiêu pha mấy đời

Quan giỏi là quan tài thôi

Trước sau rồi cũng đến nơi phải nằm

.

Đừng ngạo mạn, chớ hung hăng

Với nhân dân một lũ thằng cả thôi

Quên mưa nắng, mặc gió trời

Lặng im tìm đúng cái nơi mình cần

.

Biết đâu “con tạo xoay vần”

Tháng năm nhòa nhạt tấm thân bọt bèo

Lại về bến cũ buông neo

Đầu nguồn Tam Bạc nói điều thực hư

.

Như chuyện Tám Bính ngày xưa

Năm Sài Gòn vẫn chào thua Nguyên Hồng

Áo tù giờ vẫn số không

Nên chi mọi thứ đục trong lẫn ngoài

Thân lươn bao quản chông gai

Nếu vào tù sẽ nằm ngoài tuổi hưu…

Hà Nội 21.6.2012

*

“THUYỀN QUYÊN Ứ HỰ” CHƯA GIÀ

Về hưu ông vẫn sang ngang

Để rồi “con thiếp, con chàng, con ai”

Một thời mộng với thiên thai

Tuổi già lại đến Rú Nài sinh con

.

Thật như đùa giữa vuông tròn

Tướng công Uy Viễn – mãi  còn ngân nga

“Thuyền quyên ứ hự” chưa già

Cánh đồng thuở trước- vườn hoa bây giờ

.

Về hưu sức vóc còn thừa

Vẫn đi đắp đập , be bờ , ngăn sông

Từ bãi biển, đến cánh rừng

Ông đi tham chiến tận cùng say sưa

.

“Thái thượng hoàng” còn lẳng lơ

Chữ tình chất chứa bao giờ mới phai

Ngoài bảy mươi vẫn đương trai

Thua Tướng công – ở đức tài mà thôi

.

Không xuống chó, chỉ lên voi

Trái ngang bao chuyện ở đời vẫn thông

Về làng thưa cụ, chào ông

Ra thành phố lại bịt bông tang tình

.

Nhờ trời , ơn mẹ cha sinh

Cả dòng tộc lấy cái tình vắt vai

Bâng khuâng Ngàn Hống- Rú Nài

“Thuyền quyên ứ hự”  Đò Cài- thuyền quyên.

Hà Nội 10.2009

*

NGHỀ GIÁO VÀ CHẠY SÔ

Bao trường đại học thời nay

Lớp chưa ra lớp- cô thầy đi thuê

Tiến sĩ nọ, giáo sư kia

Nhờ bài “chọc gậy bánh xe” mà thành

.

Thầy gạ tình cả học sinh

Điểm cao thấp ở lòng thành nên duyên

Chia ca, lớp để tính tiền

Một bài giảng lại thăng thiên mấy trường

.

Nghĩ câu “ăn cháo”  mà thương

“Các thầy- cầy thác”  mở đường vinh danh

Điểm không lịch sử thường tình

Trường Đại học luyện giống anh thợ cày

.

Chữ thầy lại trả cho thầy

Miễn có bằng cấp đủ đầy tuổi tên

Ra trường thừa chỗ thân quen

Là thành danh chẳng thua hèn kém ai

.

Trường Đại học cứ lai rai

Mọc nhiều hơn nấm, phố ngoài,  tỉnh trong

Thầy cô thỏa sức quay vòng

Nghề nhà giáo cũng dốc lòng – chạy sô.

Hà Nội ngày 20.10.2011

*

CON CÓ CHA VÀ KHÔNG CHA

Không lấy chồng thì sinh con

Bây giờ lễ giáo có còn gì đâu

Vợ chồng cãi vã đánh nhau

Cưới xin năm trước, năm sau ra tòa

.

Vì tiền bắt mối thông gia

Chẳng cần “đăng- đối” con bà cháu ông

Bao người không rõ tổ tông

Vẫn ngồi xưng bá, xưng hùng đó sao

.

Học hành tính giá thấp cao

Có tiền mang đến cửa nào cũng xong

Nên chi rắn đẻ ra rồng

Từ thằng lại hóa nên ông cầm quyền

.

“Trong tay sẵn có đồng tiền”

Thời nay, thưa cụ Tiên Điền chính danh

Ngẩn ngơ gió mát trăng thanh

Sinh con là chuyện thường tình – chẳng sai

.

Cháu đừng “bóc ngắn cắn dài”

Sự đời không của riêng ai đâu mà

Con có cha và không cha

Vẫn là tình của sóng xa – biển gần!

Tháng 12.2009

*

– Xem thêm bài cùng chủ đề : – Vài cảm nhận về GS Ngô Đức Thọ :

https://phanduykha.wordpress.com/2011/12/11/vai-c%E1%BA%A3m-nh%E1%BA%ADn-v%E1%BB%81-gs-ngo-d%E1%BB%A9c-th%E1%BB%8D/#more-1619

– Tâm tình của người xứ Nghệ qua những bài thơ hay:

https://phanduykha.wordpress.com/2011/03/11/tam-tinh-c%E1%BB%A7a-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-x%E1%BB%A9-ngh%E1%BB%87/

*

Ảnh dưới: Nhà thơ Mai Hồng Niên, thứ 4 từ phải sang, tặng thơ Phan Duy Kha (ảnh lấy từ  Trang mạng Nxb  Hội Nhà văn)4

Entry filed under: Uncategorized. Tags: .

Tọa đàm giới thiệu tiểu thuyết Dòng sông mang lửa của Hồ Sỹ Hậu Ngày hội Sách và Văn hóa đọc 2013 tại Thư viện Quốc gia

4 phản hồi Add your own

  • 1. Đào Quang Nghiêm  |  Tháng Tư 12, 2013 lúc 8:52 sáng

    Những cốt truyện như thế này ít nhiều tôi đều đã nghe và đã biết. Nó giống như trào lưu hiện thực phê phán của nửa đầu thế kỷ trước. Nó đã thành chuyện ai cũng biết và nói bao nhiêu cũng không hết. Có lẽ cần làm cái gì đó có ích hơn là ca ngợi dòng hiện thực phê phán, nhưng tôi chưa nghĩ ra vì thế tôi dành thời gian ít ỏi của mình vào những việc mà tôi hứng thú hơn.

    Trả lời
    • 2. phanduykha  |  Tháng Tư 12, 2013 lúc 10:05 sáng

      Cảm ơn anh Đào Quang Nghiêm, mỗi người có một quan điểm riêng. Tôi cho rằng phê phán cái xấu, góp phần hạn chế cái xấu cũng là một cách để xây dựng một xã hội công bằng, tốt đẹp.
      Bên Blog tiếng Việt tôi vừa đăng bài Những giả thuyết về lăng mộ Quang Trung đấy, mời anh vào xem.
      Chào thân ái.

      Trả lời
  • 3. Với Mai Hồng Niên và “Quê mình xứ Nghệ” | Phan Duy Kha  |  Tháng Mười 19, 2013 lúc 11:54 sáng

    […] Đọc “Nhân thế tình tang” của Mai Hồng Niên […]

    Trả lời
  • 4. Ông Đồ Nghệ giữa lòng phố cổ | Phan Duy Kha  |  Tháng Mười Hai 24, 2013 lúc 1:40 sáng

    […] – Đọc “Nhân thế tình tang” của Mai Hồng Niên […]

    Trả lời

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Lịch

Tháng Tư 2013
M T W T F S S
« Mar   May »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Most Recent Posts


%d bloggers like this: