Nguyễn Bỉnh Khiêm và Nguyễn Quyện

Tháng Mười 14, 2010 at 1:38 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

         Bạn đọc báo Khoa học & Đời sống hỏi : Tại sao Nguyễn Bỉnh Khiêm là người có tài tiên tri, biết trước sự việc hàng trăm năm, sao ông không khuyên Nguyễn Quyện theo Lê mà lại khuyên theo Mạc để cuối cùng chịu thất bại ?

    Tác giả xin được trả lời:

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585) là nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nước ta. Ông quê ở làng Trung Am ,huyện Vĩnh Lại (nay là Vĩnh Bảo, Hải Phòng) . Nguyễn Bỉnh Khiêm học giỏi nhưng thời thế hỗn loạn, nhà Lê suy vong, nhà Mạc nổi lên cướp ngôi, ông không muốn đi thi và làm quan. Mãi đến năm 45 tuổi (1535) ,ông mới đi thi và đỗ ngay Trạng nguyên. Lúc này đất nước đang bị chia đôi, ở phía Bắc ,từ Ninh Bình trở ra thuộc nhà Mạc. Ở phía Nam, từ thanh Hóa trở vào thuộc nhà Lê. Sử gọi là Nam Bắc triều.. Các nhà nho, các anh hùng hào kiệt, người thì theo Mạc, người thì chạy vào Nam theo Lê (thực chất là bù nhìn, do Nguyễn Kim dựng nên) .Không thể nói rằng ai chính, ai tà.

Nguyễn Bỉnh Khiêm làm quan cho nhà Mạc cũng không như ý. Mới được 8 năm (đến năm 1542), thấy cảnh quan lại lộng quyền, tham nhũng, gian thần hoành hành trong triều, Nguyễn Bỉnh Khiêm rất bức xúc. Ông dâng sớ xin chém 18 gian thần nhưng không được vua Mạc đồng ý, nên xin từ quan về quê dạy học ( sự kiện naỳ giống với Chu Văn An đời Trần dâng Thất trảm sớ) . Sau này , ông lại được vua Mạc mời ra làm quan, được thăng Tả Thị Lang bộ lại , rồi Thượng thư bộ Lại, tước Trình Quốc công. Vì vậy dân gian quen gọi là Trạng Trình . Đến năm 70 tuổi, ông lại xin về quê mở trường dạy học. Học trò của ông có nhiều người nổi tiếng, có người theo Lê như Phùng Khắc Khoan, người theo Mạc như Nguyễn Quyện, có người lại ở ẩn không ra làm quan ( như Nguyễn Dữ, tác giả Truyền kỳ mạn lục).

 Nguyễn Bỉnh Khiêm được cho là người có tài tiên tri . Các giai thoại , các chuyện kể dân gian thường cho rằng , chính ông là người tiên tri cho Nguyễn Hoàng vào Nam để xây dựng cơ nghiệp muôn đời( Hoành Sơn nhất đái, vạn đai dung thân), tiên tri cho họ Trịnh phải tôn phò vua Lê ( thờ Phật để được ăn oản) , hay tiên tri cho nhà Mạc  lên giữ đất Cao Bằng , thì sẽ kéo dài thêm được mấy đời nữa . Người ta còn cho rằng , thậm chí Nguyễn Bỉnh Khiêm còn tiên tri được đến thời đại của chúng ta  .Các tác giả nghiên cứu thường trích dẫn câu:

                      Long vĩ xà đầu khổ chiến tranh

                      Can qua xứ xứ khởi đao binh

                      Mã đề dương cước anh hùng tận

                      Thân Dậu niên lai kiến thái bình.

 ( Cuối năm Thìn ( 1940), đầu năm Tỵ (1941), khổ vì chiến tranh

  Can qua nổi lên khắp nơi

  Cuối năm Ngọ (1942), năm Mùi (1943) , anh hùng hết

  Đến năm Thân (1944), năm Dậu (1945) , thiên hạ thái bình)

    Người ta cho rằng những câu này ứng với giai đoạn lịch sử từ 1940-1945 )

Thật ra thì đến năm 1945, dân ta đâu đã được hưởng thái bình, khi mà thù trong giặc ngoài còn đầy rẫy. Năm 1946, toàn quốc kháng chiến, để rồi 29 năm sau mới có ngày toàn thắng . Xem thế, thì những câu được goi là “ sấm ký” của Nguyên Bỉnh Khiêm , được người đời suy luận ra, sao cho phù hợp với một giai đoạn lịch sử nào đó mà thôi ( tức là sự gán ghép sao cho hợp lý)

    Trở lại vấn đề Nguyễn Quyện, như bạn hỏi: Sao Nguyễn Bỉnh Khiêm có tài tiên tri như thế lại không khuyên Nguyễn Quyện theo nhà Lê mà lại theo nhà Mạc  để sau này chịu thất bại ?  Trước hết ta thấy rằng , nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm là người biết chắc chắn rằng nhà Mạc sau này sẽ thất bại , nhà Lê sẽ trung hưng , thì sao bản thân ông không vào Thanh Hóa theo nhà Lê, mà lại đi thi rồi làm quan với nhà Mạc? Trong cuộc đời làm quan của ông với nhà Mạc, Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng không được như ý, vì vậy mà ông đã dâng sớ xin chém 18 tên gian thần lộng quyền. Không được nhà vua chấp nhận, ông đã treo ấn từ quan rồi về nhà mở trường dạy học. Vậy, khi ông không còn làm quan với nhà Mạc, sao không tìm đường vào với nhà Lê, nếu ông biết chắc rằng sau này nhà Lê sẽ thắng?

 Nguyễn Quyện là một tướng tài của nhà Mạc, được nhà Mạc trọng dụng. Ông không có gì bất mãn với nhà Mạc . Năm 1551, khi cha con Phạm Quỳnh , Phạm Giao khởi loạn định bắt Lê Bá Ly, một công thần đầu triều của nhà Mạc . Lê Bá Ly bất đắc dĩ phải đem quân theo nhà Lê. Nguyễn Thiến ( bố Nguyễn Quyện ) là thông gia với Lê Bá Ly, sợ bị liên lụy, cùng đem các con là Quyện và Miễn về với nhà Lê. Sự ra đi của tập đoàn Lê Bá Ly- Nguyễn Thiến mang theo hàng vạn quân bản bộ, đã làm nghiêng hẳn thế lực về phía nhà Lê. Nguyễn Quyện và em ông theo về với nhà Lê là vì phải theo cha, chứ ông không có mâu thuẫn gì với triều đình nhà Mạc,vì vậy sau khi Nguyễn Thiến mất, hai anh em ông không có gì ràng buộc nữa, mới tìm về với nhà Mạc. Về sự kiện này sử ghi:

 “ Năm này ( tức 1557) hàng tướng Mạc là Lê Bá Ly, Nguyễn Thiến chết. Con của Thiến là bọn Nguyễn Quyện, Nguyễn Phủ lại trốn về với họ Mạc”   ( Đại Việt sử ký toàn thư). Và :“ Tháng 8, Thượng thư bộ lại, Thư Quận công Nguyễn Thiến chết ở Thanh Hoa, con trai là Quyện và Miễn đều trốn đi, trở về hàng Phúc Nguyên, Phúc Nguyên úy lạo , khôi phục tước Văn Phái hầu cho Nguyễn Quyện, tước Phù Hưng hầu cho Nguyễn Miễn và gả con gái tôn thất cho” ( Đại Việt thông sử – Lê Quý Đôn).

Chưa thấy một cuốn sử chính thống nào ghi Nguyễn Quyện về hàng nhà Mạc là do Nguyễn Bỉnh Khiêm khuyên bảo hay xúi dục cả. Đó chẳng qua là những câu chuyện dân gian đồn thổi mà thôi. Đã là chuyện dân gian thì có thể có thật, có thể không thật. Bạn đọc cũng cần nhớ rằng , các tác phẩm của GS Vũ Ngọc Khánh như Việt Nam  kho tàng dã sử, Giai thoại Thăng Long. . . đa phần là sưu tầm giai thoại, dã sử, thần tích, chuyện kể dân gian, để đọc giải trí cho vui, chứ mức độ chính xác của nó là rất ít, không đáng tin cậy. Cuốn Thầy giáo Việt Nam mười thế kỷ cũng mang nhiều yếu tố như thế . / .

                                                                     Phan Duy Kha

Advertisements

Entry filed under: Uncategorized.

Cuộc đời éo le của Lý Chiêu Hoàng Lời tựa cuốn “NHÌN VỀ THỜI ĐẠI HÙNG VƯƠNG” của tác giả Phan Duy Kha

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Lịch

Tháng Mười 2010
H B T N S B C
« Th9   Th11 »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Most Recent Posts


%d bloggers like this: