Nữ tướng Bùi Thị Xuân, cuộc đời oai hùng và bi thảm

Tháng Mười 12, 2010 at 11:44 sáng 2 comments

    Nữ tướng Bùi Thị Xuân cuộc đời oai hùng và bi thảm

  1Vợ chồng anh hùng

  Nữ tướng Bùi Thị Xuân quê ở thôn Xuân Hoà, tổng Phú Phong, huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay là thôn Phú Xuân, xã Bình Phú, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định) .Theo một số tài liệu thì bà sinh vào năm 1758. Bà là con gái ông Bùi Đắc Chí và là cháu Bùi Đắc Tuyên, gọi ông Tuyên bằng chú . Thuở bé Bùi Thị Xuân ham mê võ nghệ, thích tập côn quyền đao kiếm. Đa phần là tự học ở nhà. Do thông minh ,sáng dạ và đặc biệt là tố chất nhanh nhẹn, khoẻ mạnh, Bùi Thị Xuân tập võ rất nhanh ( vì vậy mà ở địa phương có truyền thuyết về một bà cụ già, không con cháu, đêm đêm bí mật dạy võ cho Bùi Thị Xuân) . Năm 15 tuổi, đã nổi tiếng gần xa về vẻ đẹp thanh tú và võ nghệ cao cường. Đó cũng là thời kỳ anh em Tây Sơn thu dùng hào kiệt, chuẩn bị nổi dậy.

     Bùi Thị Xuân là vợ của danh tướng Trần Quang Diệu.Trường hợp gặp gỡ của hai ông bà cũng rất đặc biệt. Một hôm Bùi Thị Xuân vào rừng săn bắn thì gặp một tráng sĩ đang đánh nhau với hổ. Tráng sĩ tay không quần nhau với hổ dữ suốt cả buổi sáng, giờ đã đuối sức. Nếu bà không ứng cứu kịp thời thì có thể nguy đến tính mạng. Bà vội vàng rút kiếm xông đến đánh nhau với hổ dữ. Bằng một đường kiếm vút nhanh như tia sáng, hổ dữ bị một nhát xả vai, vội bỏ chạy vào rừng sâu. Tráng sĩ được cứu đó là Trần Quang Diệu. Số là hôm ấy Trần Quang Diệu đang trên đường tìm đến Kiên Mỹ ra mắt anh em Tây Sơn, không may giữa đường gặp hổ. Bùi Thị Xuân cũng đang định tìm đến gia nhập nghĩa quân Tây Sơn . Chí lớn gặp nhau, hai ông bà cùng nhau đến ra mắt Tây Sơn Vương Nguyễn Nhạc. Ở đây, Nguyễn Nhạc đã tác thành cho hai người thành vợ thành chồng. Và cả hai đã trở thành những trụ cột của Tây Sơn. Nếu bà là người đứng đầu “Ngũ phụng thư” (năm con chim phượng hoàng) thì ông là một trong “ Thất hổ tướng” (bảy viên hổ tướng) của nhà Tây Sơn .Hai ông bà là 2 trong số 18 người được coi là 18 viên đá tảng gây dựng nên triều đại Tây Sơn ( Sử gọi là Tây Sơn thập bát cơ thạch) .

    Ở trong bộ chỉ huy nghĩa quân, vì là nữ nên Bùi Thị Xuân được giao nhiêm vụ chỉ huy nữ binh ở nhà bảo vệ Hoàng thành.Vì bà có tài thuần dưỡng và huấn luyện voi chiến nên được giao chỉ huy đội tượng binh. Theo một số tài liệu thì dưới quyền bà có 5.000 nữ binh và 200 thớt voi, nhiệm vụ chính là bảo vệ Hoàng thành. Bà chỉ tham gia một số trận đánh như trận Rạch Gầm – Xoài Mút dưới quyền chỉ huy của chủ tướng Nguyễn Huệ vào đầu năm 1785, hay trận đánh sang Vạn Tượng vào năm 1791, dưới quyề chỉ huy của tướng Trần Quang Diệu chồng bà. Còn nhiệm vụ chính của Bùi Thị Xuân là chỉ huy bảo vệ Hoàng thành, bảo vệ sự yên bình của Kinh đô, để cho các tướng sĩ yên lòng ra trận. Bà được Hoàng đế Quang Trung phong là Đô đốc, vị nữ Đô đốc duy nhất dưới triều đại Tây Sơn, vị nữ tướng hiếm hoi trong lịch sử Việt Nam.

    Tháng 5 Tân Dậu (1801) trong lúc đại bộ phận tinh binh tướng giỏi của Tây Sơn đang tập trung vây hãm hòng chiếm lại Quy Nhơn thì Nguyễn vương Phúc Ánh bất ngờ đánh vào Phú Xuân. Lúc này lực lượng bảo vệ kinh đô còn lại rất mỏng, nên quân Tây Sơn nhanh chóng bị thất bại. Phú Xuân lọt vào tay nhà Nguyễn. Bùi Thị Xuân bảo vệ vua Cảnh Thịnh và toàn bộ Hoàng gia rút ra Bắc thành. Mất Phú Xuân, cục diện chiến tranh Tây Sơn – Nguyễn Ánh thay đổi hoàn toàn. Từ đây Tây Sơn bị chia cắt làm hai, không thể ứng cứu cho nhau . Toàn bộ quân đội của Trần Quang Diệu và Vũ Văn Dũng ,sau khi chiếm lại được Quy Nhơn ,đã bị cô lập hoàn toàn. Không còn cách nào khác, hai ông đành phải bỏ thành Quy Nhơn, theo đường thượng đạo bí mật rút ra bắc.Nhưng trên đường ra bắc, phần thì bị lam sơn chướng khí, phần vì thiếu ăn bệnh tật, quân lính lớp thì bỏ trốn, lớp bị chết dọc đường, khi đi gồm 3.000 quân và 80 thớt voi, khi đến Nghệ An chỉ còn lại mấy chục người ! Bản thân Trần Quang Diệu cũng bị phù thũng, không chiến đấu được.Đến Thanh Chương (Nghệ An) Trần Quang Diệu và mấy người tuỳ tùng đều bị bắt sống.Là những vị tướng lẫy lừng trận mạc, nhưng “ Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn” . Bà Bùi Thị Xuân đem quân đến cứu chồng cũng bị bắt nốt.

     2- Trả thù tàn khốc

     Tháng 11 Nhâm Tuất (1802), sau khi thống nhất đất nước, Gia Long tổ chức lễ Hiến phù (Lễ dâng tù ở Thái Miếu), thực chất là trả thù những người theo Tây Sơn. Cuộc trả thù rất tàn khốc, có một không hai trong lịch sử. Đại Nam thực lục chính biên ghi lại: “Sai Nguyễn Văn Khiêm là Đô thống chế dinh Túc trực và Nguyễn Đăng Hựu làm Tham tri Hình bộ áp dẫn Nguyễn Quang Toản và em là Quang Duy, Quang Thiệu, Quang Bàn ra ngoài cửa thành, xử án lăng trì cho năm voi xé xác (dùng 5 con voi chia buộc vào đầu và hai tay hai chân rồi cho voi xé, đó là một thứ cực hình) ,đem hài cốt Nguyễn Văn Huệ và Nguyễn Văn Nhạc giã nát rồi vất đi, còn xương đầu lâu Nhạc, Huệ , Toản và mộc chủ của vợ chồng Huệ thì đều giam ở nhà Đồ ngoại (năm Minh Mạng thứ 2 đổi giam vào ngục thất cấm cố mãi mãi) . Còn đồ đảng là bọn Trần Quang Diệu , Võ Văn Dũng đều xử trị hết phép, bêu đầu cho mọi người biết” ( S đ d,  Đệ nhất kỷ, q.19) .

     Riêng về cái chết của vợ chồng Trần Quang Diệu-Bùi Thị Xuân , các tài liệu ghi không thống nhât. Có thuyết cho rằng Trần Quang Diệu bị lột da, còn Bùi thị Xuân bị quấn vải tẩm dầu thiêu sống. Có lẽ những ghi chép của giáo sĩ người Pháp Bisachère là đáng tin nhất, vì ông có mặt ở Phú Xuân ngay khi sự việc xẩy ra . Ông viết: “Còn về quan Thiếu phó (tức Trần Quang Diệu) là kẻ được người trong gia đình cùng tất cả những kẻ quen thuộc yêu kính. Quan đã tâu được thấu đến vua rằng, mẹ quan già đã 80 tuổi, không thể nào làm hại cho xã tắc được nữa, nên xin vua tha chết cho bà, vì bà mang tội cũng là tại quan. Quan được như ý. Phần quan chỉ bị chém thôi.

     Quan có một cô gái 15 tuổi , đầy đủ các vẻ đẹp của một thiếu nữ. Khi cô thấy một con voi tiến về phía cô để rồi tung cô lên trời, cô thét lên một tiếng não nuột. Cô kêu mẹ nói: “Mẹ ơi cứu con với. Mẹ cô, là vị nữ tướng , trả lời rằng: Con đòi mẹ cứu làm sao , vì mẹ cũng không cứu được chính mình mẹ, và con nên chết đi với cha mẹ còn hơn sống với bọn người kia. . .”Nhiều người muốn cứu cô, và họ quay mặt đi chỗ khác khi voi bị đánh đập đã tung cô lên trời hai lần rồi lấy ngà đỡ cô.

     Đến lượt bà Thiếu phó (tức Bùi Thị Xuân) bà hiên ngang đến trước mặt voi để khiêu khích nó. Khi bà đến gần, người ta bảo bà quỳ xuống cho voi dễ cuốn nhưng bà không nghe, cứ đi thẳng đến voi. Người ta còn kể rằng mặc dầu voi đã bị kích thích nhiều, cũng phải dục ép lắm nó mới tung bà lên, dường như nó còn nhận được bà là người chủ cũ của nó. . .”( Trich dẫn lại theo Nguyễn Huệ- Phú Xuân ,Nxb Thuận Hoá 1986, tr.121, 122)

    Như vậy là cả gia đình bà Bùi Thị Xuân , kể cả cô con gái Trần Thị Cúc (tức Bich Xuân ) mới 15 tuổi đều bị “ tận pháp trừng trị” .Ông thì bị chém ngang lưng, bà và cô con gái yêu thì bị voi cuốn. Bùi Thị Xuâ hi sinh khi mới 45 tuổi. Trần Quang Diệu- Bùi Thị Xuân ,họ là những vị anh hùng đã xây dựng nên triều đại Tây Sơn và cũng là những người cuối cùng chứng kiến kết cục bi thảm của triều đại đó. Cuộc đời của hai ông bà, tình yêu và sự nghiệp của họ tiêu biểu cho một triều đại oai hùng và bi thảm: Triều đại Tây Sơn. Hiện nay , tại nhiều thành phố ở nước ta, tên của hai ông bà được lấy để đặt tên cho những đường phố đẹp . / .

    Ảnh: Tượng nữ tướng Bùi Thị Xuân ở Bảo tàng Quang Trung, Bình Định

Advertisements

Entry filed under: Uncategorized.

Tuổi già và vị thuốc trương sinh Bà Triệu, nàng trinh nữ hi sinh vì nước

2 phản hồi Add your own

  • 1. Nguyễn Duy Hiển  |  Tháng Chín 4, 2011 lúc 10:44 sáng

    Hay quá

    Phản hồi
    • 2. phanduykha  |  Tháng Chín 4, 2011 lúc 10:52 sáng

      Cảm ơn bạn, nhưng bạn khen quá kiệm lời. Hay ở đâu, không hay ở đâu, cho tôi biết với thì tôi sẽ cảm ơn vô cùng.

      Phản hồi

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Lịch

Tháng Mười 2010
H B T N S B C
« Th9   Th11 »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Most Recent Posts


%d bloggers like this: