Phóng viên báo Khoa học & Đời sống phỏng vấn Phan Duy Kha

Tháng Mười 30, 2009 at 3:30 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

 Bài viết này của nhà báo Nhật Minh đã đăng trên báo Khoa học & Đời sống  số 111 ra ngày 15-9- 2009, với tiêu đề :” Tôi mê lịch sử”. Ngày 16- 9 được lên mạng be e.net với nhan đề: “Hiểu sử xưa mới ngẫm được những việc thời nay”  (PDK).

Sử của ta còn nhiều cái  chưa thống nhất được

 

Phan Duy Kha là một kỹ sư đo vẽ bản đồ, nhưng ông lại là tác giả của những cuốn sách nghiên cứu, đặt ra nhiều vấn đề về lịch sử. Ông được đánh giá là nhà nghiên cứu lịch sử có tính độc lập cao. Điều đáng nói là tất cả những thành tựu ông đạt được hôm nay đều là do tự học .

Đọc sử sẽ chiêm nghiệm được nhiều điều

– Ông là cộng tác viên của nhiều báo về mảng lịch sử, nhưng hình như đó lại là nghề tay trái?

Trước đây khi tôi còn công tác tại Viện Thiết kế, Bộ Vật tư (nay là Bộ Công Thương) thì nghiên cứu sử là nghề tay trái, nhưng từ khi về hưu đây là nghề tay phải rồi (cười). Hiện tôi cộng tác với Khoa học và Đời sống, tạp chí Xưa và Nay, Thế giới mới, Thế giới trong ta… Nhưng đúng là trong giới sử học tôi là dân nghiệp dư. Tôi chưa qua một trường lớp nào về sử cả, mọi kiến thức đều do mình tự học, tự đọc mà có.

– Tôi thấy sử rất khó đọc, phải có một nền kiến thức nhất định nào đó thì mới đọc được các sách sử, vậy ông có gặp khó khăn gì khi tự học như thế không?

Từ nhỏ tôi đã yêu thích lịch sử. Vì thích nên rất say mê và không thấy khó.Tuy nhiên mãi đến lúc ra công tác mới có thời gian đọc nhiều. Cứ 1-2 tuần tôi lại vaof thư viện mượn sách một lần, toàn sách sử. Là dân trắc địa công trình, đi đâu tôi cũng mang sách theo. Sách sử thì nhiều, cả sử của ta, cả sử của Tàu ghi về ta… Phải đọc nhiều thì mình mới có cái gì đó trong đầu, rồi từ đó đọc cái khác mới có những nhận định đúng sai, hay dở…

– Theo ông, đọc sử hay ở chỗ nào?

Lịch sử liên quan đến cả một triều đại, một đất nước. Đọc sử mình biết được thời nào tốt hay xấu, ảnh hưởng như thế nào tới sự phát triển của dân tộc… mình xem rồi chiêm nghiệm được nhiều thứ lắm. Thời vua nào chon được người hiền tài thì thịnh trị, ví như thời Lê Thánh Tông, hoặc nếu dựa vào người xấu, kẻ xu nịnh thì sẽ suy tàn. Hiểu được lịch sử thì mình mới ngẫm được những việc thời nay.

– Đã thích thế, sao ông không thi vào ngành sử?

Tại hồi đó có ấn tượng con trai học khối C cứ yếu ớt thế nào ấy nên tôi mới nộp đơn thi Bách khoa. Giờ nghĩ lại, thấy thế cũng có cái hay vì nếu học trong môi trường sử học chính quy, chắc chắn tôi sẽ bị ảnh hưởng của người này, người khác, chứ không có được sự độc lập như hiện nay.

Luôn tự tin vì có căn cứ của mình

– Trong 3 cuốn sách đã xuất bản của ông đều có tên là Nhìn lại…, Nhìn về…,… ngộ nhận, có phải sở trường của ông là lật lại các vấn đề lịch sử?

Sử của ta còn nhiều cái chưa thống nhất được. Ví dụ như đánh giá về Hồ Quý Ly, có người cho ông là người có nhiều cải cách rất tiến bộ, nhưng có người đánh giá ông là độc đoán, không được lòng dân nên dẫn đến việc mất nước… Chưa thống nhất được. Hay như trường hợp của thái sư Lê Văn Thịnh, mãi gần đây chúng ta đã giải oan được cho ông về vụ án hóa hổ trên hồ Dâm Đàm… Mình đọc nhiều, đã có một chút kiến thức về lịch sử, nên khi thấy có vấn đề gì chưa đúng thì mình viết ra để bổ sung.

– Là dân ngoại đạo mà lại hay phản đề các giáo sư sử học, có bao giờ ông thấy thiếu tự tin không?.

Hoàn toàn không. Tôi luôn tự tin vì mình có lập luận, có căn cứ của mình. Dù đã đọc và nghiên cứu lịch sử từ rất lâu rồi nhưng mãi đến những năm 1994-1995 tôi mới bắt đầu viết báo. Do làm về khoa học kỹ thuật nên tôi nhìn cái gì cũng theo cách chính xác chứ không mơ hồ.

– Vậy vấn đề phản biện nào ông tâm đắc nhất?

Tôi nhớ năm 2002, sau khi cuốn sách Huyền thoại hay sự thật cội nguồn cha Rồng mẹ Tiên được phát hành, các nhà khoa học và giới nghiên cứu đã có phản ứng rất dữ dội vì nó đã bóp méo sự thật, lại đụng chạm đến vấn đề linh thiêng nhất là cội nguồn dân tộc. Ví dụ, tác giả đã đưa ra những luận thuyết phản khoa học như: Các vua Hùng đều mang họ Nguyễn; Kinh đô Phong Châu của các vua Hùng không phải ở Phú Thọ mà ở Văn Nội, Thanh Oai … Khi đó tôi đã viết bài “Cổ lôi Ngọc phả truyền thư”: cổ thư hay ngụy thư? đăng trên Khoa học và Đời sống, phân tích nguồn tư liệu mà tác giả cuốn sách khai thác là một ngụy thư (làm giả).

– Theo tôi biết thì ngay sau đó cuốn sách này đã bị thu hồi rồi mà?

Thì phát hành được 3 tháng, bị phản đối quá nên cuốn sách đó đã bị thu hồi. Nhưng còn một cuốn Việt Nam và cội nguồn trăm họ phát hành trước đó vẫn được lưu hành. Cuốn này cũng có những sai lầm tương tự cuốn kia… là dựa trên nguồn tư liệu từ bộ Cổ lôi ngọc phả truyền thư. Điều khiến tôi buồn là giới sử học chính thống đã không có tiếng nói gì về cuốn sách này.

– Tôi cũng có nghe nói về cuốn sách này. Hình như trong đó có khẳng định, người Việt có nguồn gốc ở Giang Nam (Trung Quốc). Còn ông lại cho rằng người Việt Nam có nguồn gốc nội tại?

Không, không phải cuốn sách này. Đây lại là giả thuyết của GS. Đào Duy Anh .Thực ra, phản bác lại giả thuyết này không khó. Nếu cho rằng dân tộc Việt chúng ta từ vùng bờ biển Giang Nam , vượt biển mà vào miền Bắc nước ta, thì các địa điểm mà họ định cư đầu tiên phải là các vùng duyên hải. Lý do gì mà sau một chặng đường dài vượt biển, họ còn bơi ngược dòng sông Hồng chảy xiết rồi mới tụ cư ở Phong Châu, Việt Trì, sau đó lại từ Phong Châu tràn xuống vùng đồng bằng như sự thật lịch sử đã được kết quả khai quật khảo cổ khẳng định. Hơn nữa,nếu chấp nhận có một cuộc di cư như thế thì vùng bờ biển Phúc Kiến, Quảng Châu, bán đảo Lôi Châu và đảo Hải Nam (Trung Quốc) phải dày đặc người Việt, họ phải đổ bộ lên các địa điểm đó trước khi phát hiện ra miền Bắc Việt Nam. Vậy thì tại sao ở những địa điểm đó không có người Việt chúng ta. Từ những năm 1960-1970, kết quả khảo cổ học đã chứng minh rằng, người Việt chúng ta là chủ nhân của một nền văn minh phát triển liên tục từ Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun, Đông Sơn cách đây trên 4000 năm mà thời kỳ Hùng Vương chỉ là giai đoạn cuối của tiến trình đó.

– Tại sao một vấn đề có tầm quan trọng như vậy mà chúng ta vẫn không thống nhất được, cứ để mỗi người nghĩ một cách vậy sao?

Từ những năm 1969-1970 đã có 3-4 cuộc hội thảo về vấn đề này. Tôi chỉ là người củng cố thêm cho giả thuyết này thôi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người chịu ảnh hưởng của các cây đa, cây đề trong giới sử nước ta.

– Nghe ông nói chuyện về lịch sử tôi thấy rất hấp dẫn. Xin hỏi, trong gia đình ông có ai tiếp nối sự say mê lịch sử của ông không?

Tôi cũng muốn truyền lại sự say mê này cho con cháu. Nhưng tiếc là hiện nay, trong gia đình tôi chưa có ai thích ngành này cả. Con trai tôi hiện theo ngành công nghệ sinh học và ngành thương mại . Hy vọng cháu nội sau này sẽ thích (cười).

–         Xin cảm ơn ông, chúc ông luôn mạnh khỏe!

 

Box: Nhà nghiên cứu lịch sử Phan Duy Kha sinh năm 1946. Ông học ngành mỏ Trường đại học Bách khoa (1964-1968) Đã xuất bản 3 cuốn sách nghiên cứu: Nhìn lại lịch sử (2003), Lịch sử và sự ngộ nhận (2008), Nhìn về thời đại Hùng Vương (2009).

Nhật Minh thực hiện

Advertisements

Entry filed under: Uncategorized.

Soi vào lịch sử Bản di chúc ngót 1.000 năm tuổi

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Lịch

Tháng Mười 2009
H B T N S B C
    Th9 »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Most Recent Posts


%d bloggers like this: