Thơ ca ngợi Hai Bà Trưng

Tháng Mười 10, 2012 at 10:47 sáng Để lại bình luận

Hai Bà Trưng là biểu tượng của tinh thần quật cường của dân tộc ta buổi đầu bị giặc Hán đô hộ .”Sử ghi tên chị là Trắc, tên em là Nhị, vốn con gái Lạc tướng ở Giao Châu ta, người huyện Mê Linh thuộc Phong Châu. Chị lấy Thi Sách người huyện Chu Diên. Thi Sách là người có dũng lược , chuộng hào khí.Thấy chừng cơ sự, quan Thứ sử là Tô Định bèn đặt vào phép, buộc tội Thi Sách mà hãm hại. Chị giận lắm, cùng với em cử binh đánh đuổi Tô Định , công hãm Giao Châu.Do đó các quận Nhật Nam Hợp Phố, Cửu Chân nghe tin bèn hưởng ứng, lược định được hơn 65 thành ở cõi Lĩnh Ngoại, tự lập làm vua đất Việt, đóng ở Chu Diên rồi xưng là họ Trưng” (Trích Việt điện u linh). Nhận định về Hai Bà, Sử gia Lê Văn Hưu viết : “Trưng Trắc, Trưng Nhị là đàn bà, hô một tiếng mà các quận Cửu Chân, Nhật Nam Hợp Phố ,cùng 65 thành trì ở Lĩnh Ngoại đều hưởng ứng, việc dựng nước xưng vương dễ như trở bàn tay, có thể thấy hình thế đất Việt ta đủ dựng được nghiệp bá vương” (Trích Đại Việt sử ký toàn thư). Thơ ca ngợi Hai Bà thì nhiều, ở đây, chỉ xin giới thiệu một số.

Phan Duy Kha sưu tầm và giới thiệu.

*

VỊNH HAI BÀ TRƯNG

Giúp dân dẹp loạn trả thù mình,

Chị rủ cùng em kết nghĩa binh.

Tô Ðịnh bay hồn vang một trận,

Lĩnh Nam mở cõi vững trăm thành.

Mới dày bảo vị gia ơn trọng,

Ðã đội hoa quan xuống phúc lành.

Còn nước còn non còn miếu mạo,

Nữ trung đệ nhất đấng tài danh.

(Hồng Đức quốc âm thi tập)

*

NHỊ TRƯNG MIẾU

Lục thập dư thành tận vọng phong,

Thùy tri nữ tử diệc anh hùng.

Đương thì khởi đặc bình Tô Định,

Mã Viện cơ phi “Quắc thước ông”

Đặng Minh Bích

Dịch thơ:

Hơn sáu mươi thành hết sức trông,

Ai hay nhi nữ cũng anh hùng.

Há riêng Tô Định tan thần xác,

Mã Viện chi còn “Quắc thước ông” !

Nhóm Lê Quí Đôn dịch.

*

BÀ TRƯNG

Bà Trưng quê ở Châu Phong

Giận phường tham bạo, thù chồng chẳng quên

Chị em nặng một lời nguyền

Phất cờ nương tử, thay quyền tướng quân

Ngàn tây nổi áng phong trần

Ầm ầm binh mã đến gần Long Biên

Hồng quần nhẹ bước chinh yên

Đuổi ngay Tô Định, dẹp yên biên thành

Đô kỳ đóng cõi Mê Linh

Lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta

Ba thu gánh vác sơn hà

Một là báo phục, hai là bá vương.

Uy thanh động đến Bắc phương

Hán sai Mã Viện lên đường tiến công

Hồ Tây đua sức vẫy vùng

Nữ nhi mà chống anh hùng được nao

Cấm Khê đến lúc hiểm nghèo

Chị em thất thế cùng liều với sông

Phục Ba mới dựng cột đồng

Ải quan truyền đến biên công cõi ngoài

Trưng Vương vắng mặt còn ai

Đi về thay đổi mặc người Hán quan.

Đại Nam quốc sử diễn ca.

*

VỊNH HAI BÀ TRƯNG

Cột đồng chìm chín suối,

Bia đá rọi nghìn thu.

Vì nước thương người khuất,

Xúm tay chỉ đứa thù.

Non sông tươi nét mặt,

Hào kiệt hổ chòm râu.

Ai biết, ai không biết,

Hồ Tây nước thẳm sâu.

Đặng Văn Bá.

*

VỊNH HAI BÀ TRƯNG

Trăm năm trong cõi người ta,

Khí thiêng chung đúc một nhà lạ thay.

Kìa xem sử Việt xưa nay,

Thoa quần mà cũng có ngày đế vương.

*

Giai nhân nan tái đắc (1)

Trong doanh hoàn dễ được mấy Trưng Vương.

Hội phong trần sinh ở xứ Đông Dương,

Vững gan sắt lấy cương thường làm trọng.

Quốc sĩ phu thù thiên bất cộng

Tỷ trinh muội liệt thế vô vong (2)

Đem phấn son thay lấy việc anh hùng,

Lưỡi thư kiếm chẳng dong phường khấu tặc.

Đuổi Tô Định thẳng về đất Bắc,

Rửa tanh hôi mà gánh các lấy non sông,

Làm gương cho khách quần hồng.

Nguyễn Ngô Đoan

Chú thích:

(1) Ý nói người đẹp khó mà có lại được.

(2) Nhục nước thù chồng thề không đội trời chung với giặc

Chị tiết trinh, em oanh liệt đời không bao giờ quên.

*

VỊNH BÀ TRƯNG

Phải đánh vì chưng giặc đến nhà

Xếp nghề kim chỉ giở can qua

Đền xong nghĩa cả, em cùng chị

Trả được thù chung, nước lẫn nhà

Một thuở Mê Linh, nền kiếm kích

Ngàn năm Lãng Bạc dấu hương hoa

Anh hùng sá kể câu thành bại

Quắc thước ra gì tướng Phục Ba.

Khuyết Danh

*

VỊNH TRƯNG VƯƠNG

Tượng đá trời Nam dãi tuyết sương

Ngàn năm công đức nhớ Trưng Vương

Tham tàn trách bởi quân gây biến

Oanh liệt khen cho gái dị thường

Liều với non sông đôi má phấn

Giành nhau nòi giống một da vàng

Cột đồng Đông Hán tìm đâu thấy

Chỉ thấy Tây Hồ bóng nước gương.

Thái Xuyên

*

VỊNH BÀ TRƯNG

Nỡ để non sông tỏa khói mù

Ra tay vùng vẫy với thằng Tô

Chị cùng em, quyết nâng bầu huyết

Nước với nhà, chung trả mối thù

Sáu chục thành trì chia Hán Việt

Ba năm đường bệ cũng Thương Chu

Năm canh thức dậy hồn oanh liệt

Sóng dỡn Tây Hồ, bóng nguyệt thu.

*

Qua chốn Mê Linh viếng cựu đô

Giang san còn nhận dấu thơm tho

Ngọn cờ phất, sạch thù ông Sách

Lưỡi kiếm đưa, tan mật chú Tô

Há để bùn than nhơ vũ trụ

Quyết đem son phấn nhuộm dư đồ

Mày râu ướm hỏi quân luồn cúi

Khoát nước Hồ Tây rửa thẹn thò.

Song Ngư Nguyễn Tất Minh.

*

ĐỀ VỊNH TRƯNG VƯƠNG

Ngựa Gióng đã lên không

Rừng Thanh voi chửa lồng (1)

Nẩy chồi hoa nụ Lạc

Mở mặt nước non Hồng

Trăng rọi gương hồ Bạc

Mây tan dấu cột đồng

Nén hương lòng cố quốc

Xin nhắn một lời chung.

Hoàng Thúc Hội

(1):Chỉ cuộc khởi nghĩa Bà Triệu.

*

TƯỞNG NHỚ TRƯNG VƯƠNG

Tưởng nhớ ai xưa mãi đến giờ

Con dòng Lạc tướng luyện binh cơ

Thành Mê tuốt kiếm bêu đầu giặc

Sông Hát dồn quân hướng sắc cờ

Giao Chỉ ngọn triều lên cuồn cuộn

Phong Châu bóng liễu rủ lơ thơ

Đất Long Biên cũ, người đâu cũ

Cây cỏ bâng khuâng những đợi chờ ! . . .

Ngân Giang

*

TRƯNG NỮ VƯƠNG

Thù hận đôi lần chau khóe hạnh,

Một trời loáng thoáng bóng sao rơi.

Dồn sương vó ngựa xa non thẳm,

Gạt gió chim bằng vượt dặm khơi.

Ngang dọc non sông đường kiếm mã,

Huy hoàng cung điện nếp cân đai.

Bốn phương gió bãi lùa chân ngựa,

Tám nẻo mưa ngàn táp đóa mai.

*

Máu đỏ cốt xong thù vạn cổ,

Ngai vàng đâu tính chuyện tương lai.

Hồn người chín suối cười an ủi,

Lệ nến năm canh rỏ ngậm ngùi.

Lạc tướng quên đâu lời huyết hận,

Non Hồng quét sạch bụi trần ai.

Cờ tang điểm tướng nghiêm hàng trận,

Gót ngọc gieo hoa ngát mấy trời.

*

Ải Bắc quân thù kinh vó ngựa

Giáp vàng khăn trở lạnh đầu voi

Chàng ơi, điện ngọc bơ vơ quá,

Trăng chếch ngôi trời bóng lẻ soi. . .

Ngân Giang.

About these ads

Entry filed under: Uncategorized. Tags: .

Lễ kỷ niệm 80 năm ngày sinh cố Giáo sư Nguyễn Đình Tứ Đôi điều tâm sự với bạn đọc VIỆT SỬ KÝ (Ba Sàm chép sử Việt)

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Lịch

Tháng Mười 2012
T2 T3 T4 T5 T6 T7 CN
« Tháng 9   Tháng 11 »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Most Recent Posts


Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: